İstanbul’da olası büyük Marmara depremine ilişkin tartışmalar sürerken, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) bina incelemelerine ilişkin açıkladığı veriler kentteki yapı stokunun durumunu yeniden gündeme taşıdı.
İBB’nin Temmuz 2026 verilerine göre, 2020 yılından bu yana vatandaşların başvuruları doğrultusunda yaklaşık 40 bin binada inceleme gerçekleştirildi. Yapılan çalışmalar sonucunda incelenen yapıların yaklaşık yarısının “yüksek” veya “çok yüksek” riskli olduğu belirlendi.
Veriler, İstanbul’un bazı ilçelerinde riskli yapı yoğunluğunun diğer bölgelere kıyasla çok daha yüksek olduğunu ortaya koydu. Özellikle Avcılar ve Zeytinburnu, yüksek riskli yapıların oranıyla dikkat çekti.
40 bine yakın bina incelendi
İBB ekiplerinin Temmuz 2020 ile Temmuz 2026 arasındaki çalışmaları kapsamında yaklaşık 40 bin bina incelendi.
Yapılan değerlendirmelerde 10 bin 432 bina yüksek riskli, 8 bin 368 bina ise çok yüksek riskli kategorisinde yer aldı. Böylece incelenen binaların önemli bir bölümünün deprem açısından ciddi risk taşıdığı ortaya çıktı.
İBB’nin hızlı tarama çalışmaları, vatandaşların başvuruları üzerinden gerçekleştiriliyor. Ekipler binaların mevcut durumunu değerlendirerek öncelikli risk taşıyan yapıları belirlemeye çalışıyor.
En yüksek risk Avcılar ve Zeytinburnu’nda
İlçelere göre dağılıma bakıldığında İstanbul’un deprem riski açısından öne çıkan bölgeleri de belli oldu.
İBB verilerine göre, Avcılar’da incelenen binaların yüzde 19,07’si yüksek riskli olarak değerlendirildi. Avcılar’ı yüzde 14,59 ile Zeytinburnu takip etti.
Listenin devamında ise şu ilçeler yer aldı:
- Bağcılar: yüzde 8,34
- Küçükçekmece: yüzde 7,80
- Fatih: yüzde 5,65
- Esenyurt: yüzde 5,03
- Bahçelievler: yüzde 3,79
- Silivri: yüzde 3,40
- Bakırköy: yüzde 3,27
Bu tablo, özellikle eski yapı stokunun yoğun olduğu ilçelerde deprem riskinin daha belirgin şekilde öne çıktığını gösterdi.
Riskli yapıların çoğu 1999 öncesinde inşa edildi
İBB verilerinde dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise riskli yapıların büyük bölümünün 1999 yılı öncesinde inşa edilmiş olması.
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi sonrasında Türkiye’de yapı güvenliği konusunda önemli düzenlemeler hayata geçirilirken, İstanbul’daki eski yapı stokunun önemli bir kısmı hâlâ kent için risk oluşturmaya devam ediyor.
Uzmanların yıllardır dikkat çektiği eski yapı stoku sorunu, İBB’nin bina tarama sonuçlarıyla bir kez daha gündeme geldi.
Kadıköy’den en fazla başvuru geldi
İBB’nin hızlı tarama çalışmasına yapılan başvuruların ilçelere göre dağılımında da dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı.
Verilere göre, bina incelemesi için en fazla başvuru Kadıköy’den geldi. En az talepte bulunan ilçe ise Sultanbeyli oldu.
İBB’nin açıkladığı verilere göre şimdiye kadar 142 bin bina ziyaret edildi ve toplam 173 bin 189 başvuru alındı.
Çalışmalar kapsamında öncelikli olarak değerlendirilen binalardan 2 bin 330’unun, 22 bin 527 bağımsız birimle birlikte yıkıldığı bildirildi. Ayrıca 612 binada resmi işlemlerin başlatıldığı açıklandı.
İstanbul’da riskli yapıların dağılımı
İBB verilerinde yer alan 19 ilçedeki riskli yapı oranları ise şöyle sıralandı:
- Ümraniye: yüzde 0,48
- Ataşehir: yüzde 0,52
- Arnavutköy: yüzde 0,57
- Şişli: yüzde 0,58
- Eyüpsultan: yüzde 0,64
- Beylikdüzü: yüzde 0,73
- Tuzla: yüzde 0,88
- Kartal: yüzde 0,89
- Üsküdar: yüzde 0,91
- Kağıthane: yüzde 0,94
- Pendik: yüzde 0,95
- Kadıköy: yüzde 1,10
- Beyoğlu: yüzde 1,17
- Sultangazi: yüzde 1,21
- Maltepe: yüzde 1,23
- Gaziosmanpaşa: yüzde 1,56
- Bayrampaşa: yüzde 2,09
- Güngören: yüzde 2,33
- Büyükçekmece: yüzde 2,58
Deprem gerçeği yeniden gündemde
Marmara Bölgesi’nde meydana gelen sarsıntılar İstanbul’un deprem hazırlığını yeniden gündemin ilk sıralarına taşırken, kentteki yapı stokunun güvenliği de tartışılmaya devam ediyor.
İBB’nin bina tarama çalışmaları sonucunda ortaya çıkan veriler, İstanbul’da deprem riskinin yalnızca fay hattıyla sınırlı olmadığını, binaların yaşı ve mevcut yapı güvenliğinin de kritik önem taşıdığını ortaya koyuyor.
Özellikle 1999 öncesinde inşa edilen yapıların durumunun belirlenmesi ve riskli yapıların dönüşüme alınması, olası büyük bir deprem öncesinde İstanbul’un en önemli gündem maddelerinden biri olmayı sürdürüyor.
