Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), Şarkıcı Gülşen Çolakoğlu’nun konserinde imam hatip liselilere yönelik kullandığı sözlerin “ayrımcılık” niteliğinde olduğuna karar vererek, 150 bin lira idari para cezası uygulanmasına hükmetti.
TİHEK’in kararına göre, 3 imam hatip lisesi mezunu, Nisan 2022’deki bir konserinde imam hatip liselilere yönelik sözler sarf eden ve hakkında yasal işlem başlatılan Gülşen Çolakoğlu’nun “ayrımcılık yasağını ihlal ettiği” gerekçesiyle Kurul’a başvurdu. Başvurular kapsamında görüşü sorulan Çolakoğlu’nun avukatı, müvekkilinin, halkın herhangi bir kesimine yönelik incitici bir ifade kullanmak istemediğini, sözlerin yanlış anlaşıldığını, buna ilişkin de müvekkilinin özür dilediğini bildirdi.
Görüşte, Gülşen Çolakoğlu’nun, konserde, ekibinden kendisini seyircilerin arasında omuzlarda taşımalarını istediğini, ekipteki arkadaşlarından birinin “Seni imam taşısın” şeklinde cevap vermesi üzerine de anlık refleksle ekipteki lakabı “imam” olan arkadaşına yönelik “şakalaşma” mahiyetinde sözler kullandığı belirtildi.
Başvurucuların konserdeki bu şakalaşmanın muhatabı olmadığı savunulan görüşte, başvuruların reddine karar verilmesi istendi. Başvuruyu inceleyen TİHEK, “ayrımcılık yasağının ihlal” edildiğine hükmetti ve her bir başvurucu yönünden Çolakoğlu’na 50’şer bin lira idari para cezası verilmesini kararlaştırdı.
KARARIN GEREKÇESİNDEN
TİHEK’in kararında, Anayasa’nın 10’uncu maddesine göre herkesin kanun önünde eşit olduğu, Anayasa’nın 24’üncü maddesinde de din ve vicdan hürriyetinin güvence altına alındığı ifade edildi.
6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu’na göre ayrımcılığın her türlüsünün yasak olduğuna işaret edilen kararda, eğitim temelinde de ayrımcılık yapmanın bu yasağın ihlali anlamına geldiği vurgulandı.
Başvuruya konu sözlerin “ifade özgürlüğü” kapsamında değerlendirilemeyeceği kaydedilen kararda, “Demokratik ve laik devletin temel amaçlarından biri, toplumsal çeşitliliği koruyarak, bireylerin sahip oldukları inançlarıyla barış içinde bir arada yaşayabilecekleri siyasal düzenleri inşa etmektir” denildi.
Çolakoğlu’nun kullandığı ifadelerdeki muhatapların imam hatip lisesi mezunları olduğu aktarılan kararda, “Bir sanatçı tarafından toplumun önemli bir kesimini yakından ilgilendiren bir konuda sarf edilen sözler, eleştiri ve değerlendirme sınırlarını aşarak ayrımcılık boyutuna ulaşmıştır” tespitine yer verildi.
Başvuruya konu olayda, “inanç temelli ayrımcılık” yapıldığı kaydedilen kararda, şu ifadeler kullanıldı:
“Söz konusu ifadelerin sadece bireysel bir isnatta kalmayıp, 1951 yılından beri faaliyette bulunan okullardan mezun olan herkesi zan altında bıraktığı gerçeği göz önüne alındığında, muhatap vekili tarafından olayın başvuran ile hiçbir alakasının olmadığı, söz konusu ifadelerin önceden planlanmadan, herhangi bir haksız fiil kastı taşımadan, sahnedeki bir müzisyen arkadaşıyla şakalaşırken bir anlık bir refleksle söylendiği savunmalarına itibar edilmemiştir.”
Gülşen Çolakoğlu, imam hatip liselilere yönelik sözlerinden dolayı “halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama” suçundan yargılanmış, İstanbul 11. Asliye Ceza Mahkemesince 10 ay hapis cezasına çarptırılmış, bu cezanın hükmünün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmişti.
