Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), 5 milyon lirayı aşan vergi ve ceza borcu bulunan mükelleflere ilişkin güncel verileri kamuoyu ile paylaştı. Açıklanan rakamlara göre, yalnızca 56 bin 86 mükellefin devlet nezdinde toplam 1 trilyon 507 milyar lira borcu bulunuyor. Bu durum, Türkiye’de vergi alacaklarının büyüklüğünü ve ödeme oranlarını bir kez daha gözler önüne serdi.
Borçlu Mükelleflerin Profili
GİB’in açıkladığı verilere göre, 5 milyon liranın üzerinde borcu olan 56 bin 86 mükellefin 12 bin 311’i gerçek kişi, 43 bin 775’i ise tüzel kişilerden oluşuyor. Bu mükelleflerin yalnızca 10 bin 926’sı halen aktif olarak faal durumda, yani vergi yükümlülüklerini sürdürmeye devam ediyor. Faaliyet göstermeyen ya da terk etmiş mükellef sayısı ise 45 bin 160 olarak kaydedildi.
Vadesi geçmiş ve ödenmemiş vergi ile cezaların toplamı 1 trilyon 507 milyar lira olarak belirlendi. Bu borcun 263 milyar liralık kısmı faal mükelleflere ait olup, toplam borç içindeki oranı yüzde 17,4’ü oluşturuyor. Terk mükelleflerin borç tutarı ise 1 trilyon 245 milyar liraya ulaşıyor.
Borç Sıralamasında İlk İsimler
Borçlular listesinin ilk sırasında, Uray Vergi Dairesi’ne kayıtlı Avrasya Sigara ve Tütüncülük Sanayi ve Ticaret AŞ yer alıyor. Şirketin devlete olan borcu 7 milyar 737 milyon 922 bin lirayı buluyor. Bunu, 4 milyar 20 milyon 695 bin lira ile Turktab Tütün Mamülleri Pazarlama ve Dağıtım AŞ ve 3 milyar 191 milyon 253 bin lira ile Naksan Plastik ve Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ takip ediyor.
Kesinleşen Tarhiyatlar
GİB ayrıca, 1 Haziran 2024 – 31 Mayıs 2025 tarihleri arasında kesinleşen tarhiyatlara ilişkin listeyi de yayınladı. Bu listede toplam 3 bin 840 mükellef bulunuyor. Bunlardan 720’si gerçek, 3 bin 120’si tüzel kişilik olarak kayıtlara geçti. Listede faal mükellef sayısı 575 iken, terk mükellef sayısı 3 bin 265 olarak açıklandı.
Kesinleşen vergi ve cezaların toplam tutarı 106,5 milyar lira olarak hesaplandı. Bunun 13,5 milyar lirası faal mükellefler, kalan 93 milyar lira ise terk mükelleflere ait. Kesinleşen tarhiyatlar listesinde ilk sırayı 13 milyar 411 milyon 637 bin lira borçla İlyasbey Vergi Dairesi’ne kayıtlı Yüceler Orman Ürünleri Mobilya Yapı Malzemeleri Otomotiv Lojistik Ticaret Limited Şirketi aldı. Bu şirketi, 1 milyar 565 milyon 221 bin lirayla Ms Dem Metal ve Demir Çelik Ürünleri Taahhüt Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve 1 milyar 423 milyon 380 bin lirayla Yurtpet Akar Yakıt LPG Dağıtım Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti izledi.
İki Ayrı Liste Yayınlandı
GİB, vadesi gelmiş ve ödenmemiş borçlar ile kesinleşen tarhiyatları iki ayrı liste halinde duyurdu. İkmalen, resen veya idarece yapılan tarhiyatlar sonucu kesinleşen ve toplamı 5 milyon lira ve üzerinde olan borçlar ile 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla vadesi gelmiş, ödenmemiş ve 5 milyon lirayı aşan borçlar, ayrı listelerde paylaşıldı.
Vergi Borçları ve Kamu Finansmanı
Bu veriler, Türkiye’de vergi gelirlerinin önemli bir bölümünün büyük mükellefler tarafından ödenmediğini gösterirken, devletin alacak yönetimi ve borç tahsil süreçlerindeki zorlukları da gözler önüne seriyor. Özellikle faal mükelleflerin toplam borç içindeki oranının düşük olması, terk mükelleflerin ve büyük borçların vergi gelirleri üzerinde baskı oluşturduğunu ortaya koyuyor.
GİB’in bu açıklaması, vergi borçlarının şeffaflığı ve takip edilmesi açısından kamuoyunu bilgilendirme niteliği taşıyor. Yetkililer, borç tahsilatında etkinliği artırmak ve ödenmemiş borçların yapılandırılması gibi adımlarla kamu maliyesini güçlendirmeyi hedefliyor.
