Fransa’da uzun süredir tartışılan yardımlı ölüm yasası, Ulusal Meclis’te yapılan oylamayla kabul edildi. Düzenleme, tedavisi mümkün olmayan ağır hastalıklara sahip yetişkinlere belirli şartlar altında hayatını sonlandırma sürecinde yasal hak tanınmasının önünü açıyor.
Yasa tasarısı, yapılan oylamada 291 milletvekilinin “evet”, 241 milletvekilinin ise “hayır” oyu vermesiyle kabul edildi. Ancak düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için Fransa Anayasa Konseyi’nin incelemesinden geçmesi gerekiyor.
Ağır Hastalara Belirli Şartlarla Hak Tanınacak
Yeni düzenlemeye göre yardımlı ölüm hakkından yararlanmak isteyen kişilerin belirli kriterleri karşılaması gerekiyor.
Başvuruda bulunacak kişinin 18 yaşından büyük olması, Fransız vatandaşı olması veya ülkede düzenli olarak ikamet etmesi şart koşuluyor. Bunun yanında kişinin tedavisi mümkün olmayan ağır bir hastalığa sahip olması ve hastalığın ileri aşamada bulunması gerekiyor.
Hastanın yaşadığı fiziksel veya psikolojik acıların tedavilerle giderilememesi ve kişinin kararını özgür iradesiyle, bilinçli şekilde vermesi de temel şartlar arasında yer alıyor.
Ölümcül Maddeyi Hasta Kullanacak
Kabul edilen yasaya göre temel uygulama, hastanın kendisine verilen ölümcül maddeyi kendi iradesiyle alması şeklinde olacak.
Bu durum “yardımlı intihar” kapsamında değerlendirilecek. Ancak hastanın fiziksel olarak bu işlemi gerçekleştiremeyecek durumda olması halinde ölümcül maddenin doktor veya hemşire tarafından uygulanabilmesine izin verilecek. Bu durumda süreç “ötenazi” olarak değerlendirilecek.
Sağlık çalışanları ise vicdani ret hakkına sahip olacak. Sürece katılmak istemeyen doktor ve hemşireler bu uygulamaya zorlanamayacak.
Karar Öncesi Değerlendirme Süreci Olacak
Yasaya göre başvuru yapan hastanın durumu doktor tarafından değerlendirilecek. Süreçte ikinci bir doktorun ve hastanın bakım sürecini bilen sağlık çalışanının görüşü de alınacak.
Doktorun kararını belirli süre içerisinde vermesi, hastaya düşünme süresi tanınması ve kişinin uygulama gerçekleşene kadar kararından vazgeçebilmesi öngörülüyor.
Fransa’da Büyük Tartışma Yarattı
Yasanın kabul edilmesi ülkede farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden oldu.
Hükümet kanadı düzenlemeyi önemli bir toplumsal değişim olarak değerlendirirken, bazı kesimler insan hayatının korunması, sağlık çalışanlarının sorumluluğu ve denetim mekanizmaları konusunda endişelerini dile getirdi.
Yasanın mimarlarından Olivier Falorni ise düzenlemenin sınırsız bir uygulama olmadığını, sıkı şartlara bağlı bir hak oluşturduğunu savundu.
Gözler Anayasa Konseyi’nde
Başbakan Sebastien Lecornu, kabul edilen metni Anayasa Konseyi’ne taşıyacağını açıkladı.
Konseyin özellikle hastaların bilinçli karar verme durumu, düşünme süresi ve sağlık çalışanlarının vicdani ret hakkı gibi başlıkları incelemesi bekleniyor.
Onay verilmesi halinde Fransa, yardımlı ölüm uygulamasını yasal çerçeveye alan ülkeler arasına katılacak.
Yeni Bir Dönemin Kapısı Açılabilir
Fransa’da daha önce yaşamın son dönemindeki hastalar için bazı tıbbi uygulamalar düzenlenmiş olsa da hastanın talebiyle ölümcül madde verilmesine izin verilmiyordu.
Yeni yasa yürürlüğe girerse ülkede hasta hakları, yaşam sonu bakımı ve sağlık çalışanlarının sorumlulukları konusunda önemli bir değişim yaşanacak.
