Yeni yıl yaklaşırken, Türkiye genelinde apartman ve site yönetimlerinde aidat tartışmaları yeniden gündeme geldi. Asgari ücret zammının netleşmesinin ardından, ocak ve şubat aylarında birçok konut sitesinde aidat artışları belirlenecek. Ancak son dönemde aidatların bir evin kira bedeline yaklaşması, hükümeti harekete geçirdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, keyfi ve haksız aidat artışlarının önüne geçmek amacıyla kapsamlı bir yasa taslağı hazırladı.
Meclis gündemine geldi
Tesis Yönetim Kanunu taslağı, site ve apartman yönetimlerinde şeffaflık ve denetim mekanizmalarını güçlendirmeyi hedefliyor. Bakanlık, tüm site yönetimlerini sıkı kontrol altına alacak ve yılda en az bir kez denetleyecek. Bakan Murat Kurum, yaptığı açıklamada, “Site Yönetim Yasası ile haksız ve keyfi aidat artışlarını tamamen durduracağız. Yönetimleri 7/24 takip edecek, gerekli durumlarda müdahalede bulunacağız” ifadelerini kullandı. Türkiye Kentsel Tesis Yönetim Derneği Başkanı Suat Sandalcı da taslağın enflasyon üzerindeki zamların önüne geçeceğini ve genel kurul dönemine kadar yasalaşmasının beklendiğini söyledi.
Yeni düzenleme nasıl uygulanacak?
Taslağa göre, site veya apartman yönetimi yapan tüm firmalar bakanlıktan yetki belgesi almak zorunda olacak. Yönetimler yaptığı harcamaları kayıt altına alacak ve kat maliklerinin erişimine açacak. Ayrıca, yüksek aidat artışlarına sınır getirilecek ve haksız artışlar yaptırıma tabi tutulacak. Sitelerde kapsamlı bakım ve onarım çalışmaları için işletme projesi hazırlanacak. Aidatlar artık enflasyon değerinin üzerinde artırılamayacak.
Aidatları düşürmenin 5 püf noktası
Site ve tesis işletme giderlerini optimize etmek için uzmanlar bazı öneriler sunuyor:
-
Personel giderleri: Çalışan sayısı, tesisin gerçek ihtiyaçlarına göre ayarlanmalı.
-
Bakım ve servis hizmeti: Taşeron firmalarla yapılan anlaşmalar yıllık gözden geçirilmeli, pazarlık gücü kullanılmalı.
-
Sarf malzeme kontrolü: Tüketilen malzemeler için piyasa araştırması yapılmalı ve en uygun fiyatla temin edilmeli.
-
Enerji verimliliği: Su ve elektrik gibi enerji kaynakları izlenmeli, tasarruf tedbirleri uygulanmalı.
-
Bütçe disiplini: Sıkı bütçe takibi ile gereksiz harcamaların önüne geçilmeli.
Dava açma süresi ve kat maliklerinin hakları
Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Avukat Ali Güvenç Kiraz, aidat artışlarına itiraz süresinin 1 ay olduğunu belirtti. Kat malikleri, genel kurulda belirlenen aidat artışları için itirazlarını tutanağa yazdırmak zorunda. Genel kurula katılmayan maliklerin dava açma süresi, kararın öğrenildiği tarihten itibaren 1 ay, genel kuruldan itibaren ise 6 ay içinde geçerli. Kiraz, “Kat maliklerinin, zorunlu olmayan ve lüks harcamalara itiraz etme hakkı var. Örneğin bebek bakım odası gibi hizmetler, o hizmetten faydalanmak istemeyenler için zorunlu değil” dedi.
Kat maliklerinin dikkat etmesi gerekenler
Yönetici seçimi, yıllık bütçe ve bakım-onarım gibi kararlar kat malikleri kurullarında alınacak. Genel kurul toplantıları, yılda en az bir kez yapılmalı ve kat maliklerinin çoğunluğu ile kararlar geçerli olacak. İlk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanamazsa ikinci toplantı 15 gün içinde düzenlenecek. Ayrıca kiracılar da, yetki belgesi ile malik adına toplantılara katılabilecek.
Sonuç olarak
Yeni yasa taslağı ile apartman ve site yönetimlerinde şeffaflık artırılırken, haksız ve fahiş aidat artışlarının önüne geçilmesi hedefleniyor. Kat maliklerinin haklarını koruyan düzenlemeler, aidatların kontrol altına alınması, yönetimlerin denetlenmesi ve site giderlerinin şeffaf şekilde kayıt altına alınmasını sağlayacak.
