Recep Tayyip Erdoğan, Etiyopya’ya gerçekleştirdiği günübirlik çalışma ziyaretinin ardından yurda dönüşünde uçakta gazetecilerin sorularını yanıtladı. Erdoğan, hem Afrika temaslarını hem de Avrupa güvenliği, NATO, terörle mücadele ve bölgesel gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Açıklamalarında en dikkat çeken başlıklardan biri ise Avrupa’nın güvenlik mimarisinde Türkiye’nin rolü oldu.
“Avrupa’nın güvenliği Türkiye’siz olmaz”
Cumhurbaşkanı Erdoğan, değişen küresel dengelere işaret ederek Avrupa’nın savunma ve güvenlik anlayışının da dönüşmek zorunda olduğunu söyledi. Türkiye’nin yıllardır Avrupa Birliği’ne çok yönlü katkı sağlayabileceğini dile getirdiğini hatırlatan Erdoğan, artık Avrupa’nın mevcut savunma mekanizmalarına Türkiye’yi dahil etme zamanının geldiğini ifade etti.
Erdoğan, “Türkiye olmadan Avrupa’da ayakları yere basan bir güvenlik denklemi kurulamaz” diyerek, Türkiye’nin askeri kapasitesi, jeopolitik konumu ve NATO içindeki etkin rolüne dikkat çekti. Türk Silahlı Kuvvetleri’nin NATO’nun en büyük ve en aktif ordularından biri olduğunu vurgulayan Cumhurbaşkanı, Türkiye’nin sadece masa başında değil, sahada da etkin bir aktör olduğunu söyledi.
Yeni savunma mimarisi vurgusu
Avrupa’da yeni bir savunma mimarisi kurulmasının tartışıldığı bir dönemde Türkiye’nin dışlanmasının gerçekçi olmadığını belirten Erdoğan, ideolojik bariyerlerin kaldırılması gerektiğini dile getirdi. Küresel krizlerin arttığı, güvenlik risklerinin çeşitlendiği bir çağda Avrupa’nın dar siyasi gündemlerle hareket edemeyeceğini kaydetti.
Türkiye’nin jeostratejik konumu itibarıyla Balkanlar, Karadeniz, Orta Doğu ve Kafkasya hattında kritik bir rol üstlendiğini belirten Erdoğan, bu gerçekliğin göz ardı edilemeyeceğini ifade etti.
Etiyopya temasları ve Afrika açılımı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Addis Ababa ziyaretinin önemine de değindi. Abiy Ahmed ile yapılan görüşmelerde ticaret, yatırım, savunma sanayii, enerji ve ulaştırma alanlarında iş birliğinin ele alındığını belirtti. Türkiye ile Etiyopya arasında 1 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi doğrultusunda adımların değerlendirildiğini söyledi.
Addis Ababa’nın diplomatik açıdan Afrika’nın merkezi konumunda olduğuna dikkat çeken Erdoğan, şehrin Afrika Birliği’ne ev sahipliği yaptığını hatırlattı. Türkiye’nin Afrika politikasının eşit ortaklık ve karşılıklı saygı temelinde yürütüldüğünü vurgulayan Cumhurbaşkanı, kıtadaki büyükelçilik sayısının 44’e çıkarıldığını ve ticaret hacminin son yıllarda önemli ölçüde arttığını ifade etti.
Terörle mücadele ve “Terörsüz Türkiye” mesajı
Erdoğan, “Terörsüz Türkiye” hedefi doğrultusunda kararlı adımlar atıldığını söyledi. Terörle mücadelenin yalnızca güvenlik boyutuyla değil, hukuki ve toplumsal boyutlarıyla da ele alındığını belirtti. Suriye’deki gelişmelere de değinen Cumhurbaşkanı, terör örgütlerine karşı sürdürülen mücadelenin bölgesel istikrar açısından önem taşıdığını kaydetti.
İran-ABD gerilimi ve diplomasi vurgusu
Bölgede artan gerilimlere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, İran ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki sorunların diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini söyledi. Türkiye’nin köprü kuran bir ülke olduğunu belirten Cumhurbaşkanı, askeri tırmanmanın bölgeye zarar vereceğini ifade etti.
Gazze ve iki devletli çözüm
Gazze’de kalıcı ateşkes ve barışın sağlanmasının önemine değinen Erdoğan, insani yardımların kesintisiz ulaştırılması gerektiğini belirtti. Türkiye’nin barış girişimlerini desteklemeye devam edeceğini söyleyen Cumhurbaşkanı, iki devletli çözümün güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
İç siyasete dair mesajlar
Cumhurbaşkanı Erdoğan, iç siyasete ilişkin sorulara da yanıt verdi. Muhalefete yönelik eleştirilerde bulunan Erdoğan, siyasi rekabetin hakaret ve gerilim diliyle değil, projeler ve vizyon üzerinden yürütülmesi gerektiğini söyledi.
Ayrıca yeni anayasa çalışmalarına ilişkin henüz net bir takvim olmadığını, hazırlıkların titizlikle sürdürüldüğünü ifade etti.
Nüfus uyarısını yineledi
Erdoğan, konuşmasının sonunda nüfus artış hızındaki düşüşe yeniden dikkat çekti. Doğurganlık oranının alarm seviyesinde olduğunu belirterek aile yapısının korunması için kapsamlı adımlar atılacağını söyledi. Bu konunun hükümetin öncelikli gündem maddeleri arasında yer aldığını vurguladı.
Cumhurbaşkanı’nın açıklamaları, Türkiye’nin hem Avrupa güvenlik mimarisindeki rolü hem de Afrika açılımı, bölgesel diplomasi ve iç politika başlıklarında önümüzdeki dönemde aktif bir gündemle hareket edeceğini ortaya koydu.
