Danıştay, yurt dışında hiç eğitim görmedikleri halde sahte “uzaktan lise diploması” ile denklik alan 419 kişinin belgelerinin iptal edilmesini hukuka uygun buldu. Karar, eğitim alanında uzun süredir tartışma konusu olan sahte denklik ve diploma iddialarına ilişkin en dikkat çekici yargı kararlarından biri olarak değerlendirildi.
Sahte belgelerle denklik süreci
Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu tarafından hazırlanan raporda, yurt dışı lise diplomasına dayanarak denklik alan 450 kişiden 419’unun işlemlerinin mevzuata aykırı olduğu tespit edildi. Bu kişilerin önemli bir kısmının Türkiye’de eğitim görmelerine rağmen yurt dışında okumuş gibi belge düzenledikleri ortaya çıkarıldı.
Yapılan incelemelerde, söz konusu belgelerin “uzaktan eğitim” adı altında sahte şekilde temin edildiği ve bu belgelerle resmi denklik işlemlerinin gerçekleştirildiği belirtildi.
Hukuk, tıp ve mühendislik fakültelerine giriş
Ortaya çıkan skandalın en dikkat çeken yönlerinden biri, sahte denklik belgeleriyle yükseköğretim programlarına yerleşilmesi oldu. İddialara göre bu yöntemle;
- 204 kişi hukuk fakültelerine
- 80 kişi tıp fakültelerine
- 54 kişi eczacılık fakültelerine
- 44 kişi diş hekimliği fakültelerine
- 28 kişi mühendislik bölümlerine
- 13 kişi ise iktisadi ve idari bilimler fakültelerine
yerleşti.
Bu durum, hem eğitim sistemi hem de kamu denetimi açısından ciddi tartışmaları beraberinde getirdi.
YÖK ve mevzuat vurgusu
Danıştay, Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) mevzuata aykırı denklik işlemlerinin iptali yönündeki uygulamasını hukuka uygun buldu. Kararda, eğitim sisteminde usulsüz belgelerle yapılan kayıtların geçersiz sayılabileceği vurgulandı.
Soruşturma 2020 ihbarlarıyla başladı
Sürecin 2020 yılında yapılan ihbarlarla başladığı belirtilirken, bazı kişilerin Türkiye’de eğitim almalarına rağmen yurt dışında okumuş gibi gösterildikleri ifade edildi. Bu kişilerin sahte belgelerle denklik alarak farklı üniversitelere yerleştiği ortaya çıktı.
En çok İstanbul’da tespit edildi
Yapılan incelemelerde en fazla sahte denklik işleminin İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü üzerinden gerçekleştirildiği belirtildi. Bursa, Ankara, İzmir ve Ordu gibi farklı illerde de benzer vakaların tespit edildiği açıklandı.
Eğitim sisteminde büyük tartışma
Karar sonrası eğitim camiasında denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği yönünde tartışmalar yeniden gündeme geldi. Uzmanlar, sahte belgeyle yapılan işlemlerin hem kamu güvenini zedelediğini hem de adil eğitim sistemini olumsuz etkilediğini ifade ediyor.
Danıştay’ın bu kararı, benzer durumların önüne geçilmesi açısından emsal niteliği taşıyor.
