Türkiye’de son yıllarda hızla yükselen yaşam maliyetleri ve turizm sektöründeki fiyat artışları, vatandaşların tatil ve alışveriş tercihlerini önemli ölçüde değiştirmeye başladı. Bankalararası Kart Merkezi’nin (BKM) 2026 yılının ilk altı ayına ilişkin açıkladığı veriler, bu değişimin ekonomik göstergelere de güçlü şekilde yansıdığını ortaya koydu. Açıklanan rakamlar, Türk vatandaşlarının yurt dışında yaptığı kartlı harcamaların tarihi seviyelere ulaştığını gösterirken, yabancı turistlerin Türkiye’deki harcamalarının ise aynı hızda artmadığını ortaya koydu.
Verilere göre yılın ilk yarısında Türk vatandaşlarının yurt dışında gerçekleştirdiği kartlı harcamalar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 57,7 oranında artarak 472,5 milyar liraya yükseldi. Buna karşılık yabancı ziyaretçilerin Türkiye’de yabancı kartlarla yaptığı harcamalar yüzde 10,2’lik sınırlı bir artış göstererek 226,1 milyar lirada kaldı. Böylece Türklerin yurt dışındaki kartlı harcamaları, yabancıların Türkiye’de yaptığı harcamaların iki katını aşarak dikkat çekici bir seviyeye ulaştı.
Ortaya çıkan tablo, turizm ve tüketim alışkanlıklarında yaşanan dönüşümü de gözler önüne serdi. Uzun yıllardır yabancı turistlerin Türkiye’deki harcamaları ekonomiye önemli katkı sağlarken, son dönemde özellikle tatil bölgelerinde yükselen fiyatlar nedeniyle yerli turistlerin alternatif destinasyonlara yöneldiği görülüyor. Birçok vatandaşın Avrupa, Balkanlar ve yakın coğrafyadaki ülkelerde daha uygun maliyetlerle tatil yapabildiğini düşünmesi, yurt dışı seyahatlerine olan ilgiyi artırıyor.
Ekonomi uzmanları, döviz kurundaki değişimlere rağmen Türkiye’deki bazı turizm merkezlerinde oluşan fiyat seviyelerinin birçok yabancı ülkeyle rekabet etmekte zorlandığını belirtiyor. Özellikle konaklama, yeme-içme, ulaşım ve eğlence harcamalarındaki yükselişin, vatandaşların bütçe hesaplarını yeniden yapmasına neden olduğu ifade ediliyor. Bu durumun sonucunda yurt dışı tatilleri geçmiş yıllara kıyasla daha fazla tercih edilir hale gelirken, kartlı harcama verileri de bu eğilimi doğruluyor.
Yabancı turist tarafında ise farklı bir tablo dikkat çekiyor. Türkiye’yi ziyaret eden turistlerin sayısı yüksek seviyelerde seyretse de harcama kalemlerinde önemli değişiklikler yaşandığı belirtiliyor. Sektör temsilcilerine göre yabancı ziyaretçiler artık alışveriş merkezlerinde, tekstil mağazalarında ve hediyelik eşya noktalarında geçmiş yıllardaki kadar yüksek harcama yapmıyor. Bunun yerine bütçelerini daha çok konaklama, yeme-içme ve sağlık turizmi gibi alanlara yönlendiriyorlar.
Özellikle saç ekimi, estetik operasyonlar ve çeşitli sağlık hizmetleri Türkiye’nin yabancı ziyaretçiler açısından cazibesini koruyan alanlar arasında yer alıyor. Buna karşın perakende alışveriş harcamalarındaki yavaşlama, yabancı kart kullanımındaki büyümenin sınırlı kalmasına neden oluyor. Uzmanlar, turist profilindeki bu değişimin turizm gelirlerinin yapısını da dönüştürdüğünü ifade ediyor.
Açıklanan verilerde dikkat çeken bir diğer unsur ise iki harcama grubu arasındaki farkın giderek büyümesi oldu. Türk vatandaşlarının yurt dışındaki kartlı harcamaları ile yabancıların Türkiye’deki harcamaları arasındaki fark 246,4 milyar liraya ulaştı. Böylece yerli kartlarla yurt dışında yapılan harcamalar, yabancı kartlarla Türkiye’de yapılan harcamaların yaklaşık 2,1 katına yükseldi.
Ekonomistler, bu gelişmenin yalnızca turizm sektörüyle sınırlı olmadığını, aynı zamanda tüketici davranışlarında yaşanan daha geniş çaplı değişimlerin bir sonucu olduğunu belirtiyor. Yurt dışı seyahatlerinin kolaylaşması, dijital ödeme sistemlerinin yaygınlaşması ve tüketicilerin fiyat karşılaştırmalarını daha hızlı yapabilmesi, harcama tercihlerini doğrudan etkileyen faktörler arasında gösteriliyor.
Önümüzdeki dönemde turizm sektöründeki fiyat politikaları, döviz kurları ve küresel ekonomik koşulların hem yerli hem de yabancı turistlerin tercihleri üzerinde belirleyici olmaya devam etmesi bekleniyor. Ancak 2026’nın ilk yarısında ortaya çıkan veriler, Türk vatandaşlarının yurt dışına yönelik harcama eğiliminde güçlü bir yükseliş yaşandığını ve bu eğilimin ekonomide dikkatle takip edilmesi gereken yeni bir döneme işaret ettiğini ortaya koyuyor.
