Azerbaycan ordusu, 19 Eylül’de Karabağ’da anayasal düzeni tesis etmek amacıyla antiterör operasyonu başlatmıştı.
Karabağ’daki yasa dışı Ermeni silahlı güçler, yaklaşık 24 saat süren operasyon sonrasında silah bırakmıştı.
Azerbaycanlı yetkililerle Ermeni nüfusun temsilcilerinin 21 Eylül’de yaptığı görüşmede entegrasyon süreciyle ilgili bir takım konularda mutabakat sağlanmıştı.
Bir caddeye “Enver Paşa” adı verildi
Azerbaycan, yasa dışı Ermeni güçlerden temizlenen Hankendi’de bir caddenin adını “Enver Paşa” olarak değiştirdi.
KAFKAS İSLAM ORDUSU’NUN BAKÜ’YÜ KURTARMASI
28 Mayıs 1918’de bağımsızlığını ilan eden Azerbaycan, ilk anlaşmasını Osmanlı Devleti ile imzaladı. Gürcistan’ın başkenti Batum’da, 4 Haziran 1918’de imzalanan anlaşma, Azerbaycan ile Osmanlı arasında siyasi, hukuki, ticari ve askeri alanlarda dostane ilişkiler kurulmasını öngörüyordu.
Azerbaycan, bu anlaşmanın 4. maddesi uyarınca, İngiliz güçleri ile Ermeni ve Bolşevik çetelerin işgaline karşı Osmanlı hükümetinden yardım istedi. Bu talep Osmanlı hükümetince olumlu bulundu ve Harbiye Nazırı Enver Paşa, kardeşi Nuri Paşa’yı bir ordu kurarak Azerbaycan’ın yardımına gitmesi için görevlendirdi.
BAKÜ’NÜN BAŞKENT OLMASINDA BÜYÜK ROL OYNADI
Kafkas İslam Ordusundaki asker sayısı, Azerbaycan kolordusundan yapılan 1000 kişilik takviyeyle 12 bine ulaştı. Kafkas İslam Ordusu, önce güzergahındaki Göyçay, Salyan, Ağsu ve Kürdemir’i düşman güçlerinden temizledi, 15 Eylül 1918’de 30 saat süren şiddetli çatışmalardan sonra Bakü’yü kurtardı.
Osmanlı askerleri Bakülüler tarafından coşkuyla karşılandı, kentte geçit töreni düzenledi.
Fakat Osmanlı ordusunun Bakü’deki kalış süresi uzun sürmedi. Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşı’ndan yenik ayrılınca 30 Ekim 2018’de imzalanan Mondros Mütarekesi gereği savaştan önceki sınırlarına çekilmek zorunda kaldı. Dolayısıyla Kafkas İslam Ordusu 16 Kasım’da Bakü’yü terk etti.
Kafkas İslam Ordusu, Azerbaycan’da sadece 2 ay kaldı fakat ülkenin toprak bütünlüğünün sağlanması ve Bakü’nün başkent olmasında önemli rol oynadı.
NE OLMUŞTU
44 gün süren İkinci Karabağ Savaşı sonrası Azerbaycan’ın Karabağ bölgesindeki sözde rejimin attığı adımlar, tansiyonun yükselmesine neden oldu.
Sözde rejim, son günlerde bulundukları bölgede, Azerbaycan ordusunun mevzilerine yakınlaşmak, kendi mevzilerini pekiştirmek için siper kazma ve farklı istihkam faaliyetleri ve sabotaj girişimleri gibi bir dizi provokasyonlarda bulundu.
Ermeni silahlı gruplar, son birkaç ayda Azerbaycan ordusunun mevzilerine sistematik şekilde ateş açmaya ve arazilere mayın döşemeye devam etti.
Azerbaycan’dan gelen, sözde rejimin feshedilmesi taleplerine rağmen Ermeni güçlerinin kontrolündeki topraklarda, 9 Eylül’de sözde “cumhurbaşkanlığı seçimi” yapılması tansiyonu daha da yükseltti.
Son olarak 19 Eylül’de Hocavent ili Ahmetbeyli-Fuzuli-Şuşa kara yolunda mayının üzerinden geçen Azerbaycan devlet kurumuna ait kamyondaki 2 kişi hayatını kaybetti.
Olay yerine giden polis aracının da başka bir mayının üzerinden geçmesi sonucu 4 polis şehit oldu. Bunun üzerine Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Karabağ’da anayasal yapıyı yeniden tesis etmek amacıyla lokal antiterör operasyonu başlatmıştı.
Yaklaşık 24 saatlik operasyonun ardından Azerbaycan’ın talepleri kabul edildi ve ateşkes ilan edildi.
