İstanbul’un simge yapılarından Ayasofya’da restorasyon çalışmaları yalnızca yapının üst bölümleriyle sınırlı kalmıyor. Tarihi yapının yer altında bulunan tünel ve mekanlarında yürütülen temizlik, kazı, belgeleme ve güçlendirme çalışmaları da hız kesmeden devam ediyor.
Çalışmalar kapsamında yaklaşık 420 metre uzunluğundaki tünel hattı temizlendi. Yıllar boyunca toprak ve çamurla dolan yer altı bölümlerinde yapılan incelemelerde, farklı dönemlere ait yapı kalıntıları ve tarihi su altyapısına ilişkin önemli bulgulara ulaşıldı.
YER ALTINDA 6 MEKAN VE 9 TÜNEL BULUNDU
Ayasofya Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ahmet Güleç, yapının kuzeydoğu köşesinde bulunan hipoje ve çevresindeki alanlarda yaklaşık iki yıl önce başlatılan çalışmaların etaplar halinde sürdürüldüğünü açıkladı.
Üst örtüsünün zamanla yıkılması nedeniyle toprakla dolan kapalı alanlarda gerçekleştirilen temizlik çalışmaları sonucunda şu ana kadar 6 mekan ve 9 tünel tespit edildi.
Bazı mekan ve tünellerin Roma dönemine ait olabileceği değerlendirilirken, farklı dönemlerde çeşitli müdahalelerle kullanılmaya devam ettikleri düşünülüyor. Bu kapsamda alınan örneklerin analizleri de sürüyor.
YEREBATAN SARNICI’NA UZANAN TÜNEL DİKKAT ÇEKTİ
Çalışmalar sırasında Yerebatan Sarnıcı yönüne ilerleyen bir tünel hattına ulaşıldı. Yaklaşık yüzde 3 eğime sahip olduğu belirtilen tünelde, Ayasofya’nın altından gelen suyun halen aktığı tespit edildi.
Prof. Dr. Ahmet Güleç, söz konusu suyun Yerebatan Sarnıcı’na ulaşan bir kaynak olabileceğini veya Bozdoğan Kemeri su dağıtım şebekesiyle bağlantılı olabileceğini belirtti.
Tarihi kaynaklarda Eski Roma Caddesi’nin Küçük Ayasofya’dan Sarayburnu’na kadar uzandığını gösteren haritalar bulunduğunu aktaran Güleç, ancak bu güzergahın henüz kesin olarak doğrulanmadığını ifade etti.
YER ALTINDAN 3 BİN TON DOLGU MALZEMESİ ÇIKARILDI
Temizlik çalışmaları sırasında yer altındaki alanlardan yaklaşık bin metreküp dolgu malzemesi çıkarıldı. Yoğunluk hesabına göre bu miktarın yaklaşık 3 bin tona karşılık geldiği belirtildi.
Çıkarılan malzemelerin yıllar içinde biriken çamur, toprak ve geçmiş dönemlerde bahçede gerçekleştirilen düzenlemelerden kalan molozlardan oluştuğu aktarıldı.
Bu dolguların temizlenmesiyle uzun yıllardır kapalı kalan tarihi mekanlar yeniden ortaya çıkarıldı.
TARİHİ TÜNELLER ZİYARETE AÇILACAK MI?
Ayasofya’nın yer altındaki tarihi tünellerinin ziyaretçilere açılması da gündeme geldi. Ancak bu konuda henüz kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
Prof. Dr. Güleç, alanın ziyarete açılabilmesi için sağlık ve güvenlik başta olmak üzere pek çok konuda çalışma yapılması gerektiğini belirtti.
Tarihi tünellerin ziyaretçilere açılması yönünde istek bulunduğunu ifade eden Güleç, bu konuda değerlendirmelerin ve hazırlıkların devam ettiğini kaydetti.
