Akaryakıt fiyatlarında araç sahiplerini yakından ilgilendiren yeni bir gelişme yaşandı. Küresel piyasalarda yükselişini sürdüren petrol fiyatları ve Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilim, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına bir kez daha zam olarak yansıyor. Edinilen bilgilere göre motorinin litre fiyatına gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere 4 lira 20 kuruşluk artış yapılması bekleniyor. Zamla birlikte birçok ilde motorin fiyatı yeni rekor seviyelere ulaşacak.
Son haftalarda ABD ile İran arasında yeniden tırmanan askeri gerilim, uluslararası enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara neden oldu. Özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan belirsizlikler ve petrol arzına yönelik endişeler nedeniyle Brent petrolün varil fiyatı 90 dolar seviyesinin üzerine çıktı. Küresel petrol fiyatlarındaki yükseliş, Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarını da doğrudan etkiledi.
Sektör kaynaklarından alınan bilgilere göre motorinin litre fiyatına 4,20 lira zam yapılması bekleniyor. Zamlı fiyatların gece yarısından sonra pompaya yansıması öngörülürken, sürücüler yeni tarifeyle birlikte depolarını çok daha yüksek maliyetlerle doldurmak zorunda kalacak.
Beklenen artışın ardından motorinin litre fiyatının İstanbul’da yaklaşık 78,48 liraya, Ankara’da 79,60 liraya, İzmir’de ise 79,87 liraya yükselmesi bekleniyor. Doğu Anadolu’daki bazı illerde ise litre fiyatının 81 liranın üzerine çıkarak yaklaşık 81,32 liraya ulaşacağı tahmin ediliyor.
Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki yükselişin temel nedenleri arasında Orta Doğu’daki güvenlik riskleri, enerji arzına ilişkin endişeler ve küresel piyasalardaki belirsizlikleri gösteriyor. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen petrol taşımacılığına ilişkin risklerin artması, uluslararası piyasalarda fiyatların hızla yükselmesine neden oluyor.
Öte yandan hükümetin yeniden devreye aldığı eşel mobil sistemi sayesinde zamların tamamı pompaya yansımıyor. Sisteme göre akaryakıtta oluşan fiyat artışlarının önemli bir bölümü Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) üzerinden karşılanıyor. Böylece uluslararası piyasalarda yaşanan sert yükselişlerin vatandaş üzerindeki etkisinin azaltılması hedefleniyor.
Mevcut uygulamada motorine yapılacak artışın yalnızca yaklaşık yüzde 25’lik bölümünün pompa fiyatına zam olarak yansıdığı, kalan kısmın ise ÖTV’den karşılandığı belirtiliyor. Ekonomi yönetimi, bu uygulamayla hem enflasyon üzerindeki baskının azaltılmasını hem de akaryakıt fiyatlarındaki ani yükselişlerin sınırlanmasını amaçlıyor.
Türkiye’de benzin ve motorin fiyatları hesaplanırken gümrüksüz rafineri fiyatı esas alınıyor. Bu fiyatın üzerine ÖTV ve EPDK payı eklenirken, son aşamada Katma Değer Vergisi de ilave edilerek pompa satış fiyatı oluşturuluyor. Rafineri fiyatları belirlenirken ise Akdeniz piyasasında açıklanan günlük CIF ürün fiyatları ile döviz kuru birlikte dikkate alınıyor.
Küresel enerji piyasalarında yaşanan gelişmeler nedeniyle önümüzdeki günlerde akaryakıt fiyatlarındaki hareketliliğin devam edebileceği değerlendiriliyor. Brent petrol fiyatlarının yüksek seviyelerde kalması ve jeopolitik risklerin sürmesi halinde, sektör temsilcileri yeni fiyat değişikliklerinin de gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor.
