Ortadoğu’daki jeopolitik gerilimlerin brent petrol fiyatlarını yükseltmesiyle birlikte, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarında önemli bir artış dalgası bekleniyor. Motorin fiyatlarının önümüzdeki günlerde 85 TL’yi aşması öngörülüyor, uzmanlar ise savaşın devam etmesi durumunda 100 TL sınırının da aşılabileceği uyarısında bulunuyor.
BRENT PETROLÜNDEKİ ARTIŞ MOTORİNE YANSIYOR
Küresel piyasalarda motorinin metrik ton fiyatının yaklaşık 195 dolar artması, Türkiye’deki rafineri ve dağıtım fiyatlarına doğrudan yansıyacak. Salı veya çarşamba günü motorin grubunda 7,65 TL’lik rekor bir artış bekleniyor. Benzinde ise fiyat artışı 59-60 kuruş civarında olacak. Bu artışlarla birlikte motorin litre fiyatları 85 TL seviyesini aşacak.
Sektör temsilcileri, savaşın uzun sürmesi halinde motorin litre fiyatının 100 TL’ye yaklaşabileceğini belirtiyor. Bu durum, hem nakliye maliyetlerini hem de günlük hayatta ulaşım giderlerini ciddi şekilde artıracak.
ÖTV SIFIRLANDI, KDV GELİRİ ARTIYOR
Hükümetin akaryakıt fiyatlarını dizginlemek için uyguladığı eşel mobil sistemi, motorin için sınır noktasına ulaştı. Peş peşe gelen zamlar nedeniyle motorindeki Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) tamamen eriyerek sıfıra indi.
Ancak fiyat yükseldikçe alınan %20’lik Katma Değer Vergisi (KDV) tutarı da otomatik olarak artıyor. Örneğin, motorin 60 TL iken 12 TL olan KDV payı, fiyat 85 TL’ye çıktığında 17 TL’ye yükseliyor. Bu durum, devletin ÖTV kaybını bir nebze de olsa telafi etmesini sağlıyor.
SESSİZ ZAMLAR VE ŞİRKET HAMLELERİ
ANKA’nın verilerine göre, pompa fiyatlarına sadece büyük zamlar değil, kamuoyuna yansımayan 5-10 kuruşluk küçük artışlar da ekleniyor. Dağıtım şirketleri kendi kâr paylarını artırmak için bu hamleleri yapıyor, bu da maliyeti daha da yukarı çekiyor.
Sadece 3 Mart – 3 Nisan tarihleri arasında motorine 7 kez bu tür küçük müdahaleler yapıldığı belirtiliyor. Bu “sessiz zamlar”, vatandaşın bütçesini yavaş ama etkili şekilde zorlamaya devam ediyor.
İSTASYONLARDA KUYRUK OLUŞMUYOR
Geçmişte büyük zamlar öncesinde uzun kuyruklar görmeye alışık olunan akaryakıt istasyonlarında bu kez benzer bir durum yaşanmıyor. Sektör temsilcileri, bunun vatandaşın değişen alışkanlıklarıyla ilgili olduğunu belirtiyor:
“Vatandaş artık fiyatları anlık takip ediyor. Deponun boşalmasını beklemeden, bulabildiği fiyattan sürekli takviye yapıyor. Bu yüzden zam öncesi büyük bir yığılma yaşanmıyor, ancak talep süreklilik arz ediyor.”
Uzmanlar, özellikle lojistik ve nakliye sektörünün yüksek fiyatlardan en fazla etkileneceğine dikkat çekiyor. Akaryakıt fiyatlarındaki bu yükseliş, gıda ve temel tüketim ürünlerinin fiyatlarını da dolaylı olarak artıracak.
