Hazine ve Maliye Bakanlığı, kamuoyunda “varlık barışı” olarak bilinen düzenlemenin uygulama esaslarını netleştirdi. Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından hazırlanan “Bazı Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Genel Tebliğ” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girerken, yurt dışında bulunan varlıkların Türkiye’ye getirilmesi, vergilendirilmesi ve kayıt altına alınmasına ilişkin tüm süreç ayrıntılı şekilde açıklandı.
Yeni düzenleme, hem yurt dışında bulunan finansal varlıkların ekonomiye kazandırılmasını hem de kayıt dışı varlıkların resmi kayıtlara alınmasını amaçlıyor. Tebliğde gerçek ve tüzel kişilerin yararlanabileceği uygulamanın kapsamı, başvuru yöntemi, vergi oranları ve sağlanacak teşvikler tek tek sıralandı.
Yurt dışındaki varlıklar 31 Temmuz 2027’ye kadar bildirilebilecek
Düzenlemeye göre yurt dışında bulunan para, döviz, altın, menkul kıymetler ve diğer sermaye piyasası araçları 31 Temmuz 2027 tarihine kadar Türkiye’deki banka veya aracı kurumlara bildirilebilecek. Bildirim işlemleri varlık sahipleri tarafından yapılabileceği gibi, kanuni temsilciler veya yetkilendirilmiş vekiller aracılığıyla da gerçekleştirilebilecek.
Yetkililer, bildirimi yapılan varlıkların Türkiye finans sistemine kazandırılmasının yatırım ve finansman kaynaklarının güçlenmesine katkı sağlamasının hedeflendiğini belirtiyor.
Yüzde 5 oranında vergi uygulanacak
Tebliğ kapsamında bankalar ve aracı kurumlar, bildirilen varlıklar üzerinden yüzde 5 oranında peşin vergi tahsil edecek. Tahsil edilen vergi, bildirimi takip eden ayın 15’inci günü akşamına kadar vergi sorumlusu sıfatıyla beyan edilerek ilgili vergi dairesine aktarılacak.
Ancak düzenleme, belirli yatırım araçlarını tercih eden mükelleflere vergi avantajı da sunuyor. Bildirilen varlıkların belirli sürelerle vadeli mevduatta değerlendirilmesi, devlet iç borçlanma senetlerine, kira sertifikalarına veya girişim sermayesi yatırım fonlarına yönlendirilmesi halinde daha düşük oranlı vergilendirme uygulanabilecek.
İşletme kayıtlarında yer almayan varlıklar da sisteme dahil edilebilecek
Yalnızca yurt dışındaki varlıklar değil, Türkiye’de bulunmasına rağmen işletme kayıtlarında yer almayan para, altın, döviz ve diğer kıymetler de belirlenen usuller çerçevesinde kayıt altına alınabilecek.
Böylece işletmelerin bilançolarının gerçek mali durumlarını yansıtması ve kayıt dışı ekonominin azaltılması hedefleniyor.
Yurt dışından Türkiye’ye yerleşenlere 20 yıllık gelir vergisi istisnası
Resmi Gazete’de yayımlanan bir diğer düzenlemeyle, yurt dışında yaşayan ve belirlenen şartları sağlayarak Türkiye’ye yerleşen gerçek kişilere önemli bir vergi avantajı getirildi.
Buna göre gerekli şartları yerine getiren kişilerin yurt dışında elde ettikleri kazanç ve iratları 20 yıl boyunca gelir vergisinden istisna tutulacak. Tebliğde bu istisnadan yararlanma şartları, başvuru süreci ve uygulama esasları ayrıntılı olarak açıklandı.
Düzenlemenin, nitelikli iş gücü ile yatırımcıların Türkiye’ye dönüşünü teşvik etmesi amaçlanıyor.
Nitelikli hizmet merkezlerinde çalışanlara ücret avantajı
Yeni düzenlemeler kapsamında nitelikli hizmet merkezlerinde görev yapan çalışanlara yönelik ücret istisnasının kapsamı da netleşti.
Şartları sağlayan personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin üç katına kadar olan bölümü gelir vergisinden istisna edilecek. İstanbul Finans Merkezi ile belirlenen endüstri bölgelerinde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezlerinde çalışanlar için ise bu sınır brüt asgari ücretin beş katına kadar uygulanabilecek.
Bu teşvikle yüksek katma değerli hizmet sektörlerinde istihdamın artırılması hedefleniyor.
Teknogirişim çalışanlarına hisse teşviki
Tebliğde teknoloji girişimlerini ilgilendiren önemli düzenlemelere de yer verildi.
Teknogirişim şirketlerinin çalışanlarına bedelsiz veya indirimli olarak verdiği pay senetlerine ilişkin gelir vergisi istisnasının nasıl uygulanacağı ayrıntılı şekilde açıklandı. Hisse senetlerinin elde tutulma süreleri, vergi avantajının hesaplanması ve belirlenen süre dolmadan satış yapılması halinde uygulanacak vergisel yükümlülükler de düzenleme kapsamında netleştirildi.
Kurumlar vergisinde yeni teşviklerin kapsamı belirlendi
Yayımlanan Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile yatırım, üretim ve ihracatı desteklemeye yönelik yeni teşviklerin uygulama esasları da belirlendi.
Transit ticaret ile yurt dışında gerçekleştirilen mal alım satımlarına aracılık faaliyetlerinden elde edilen kazançlara uygulanacak kurumlar vergisi indiriminin kapsamı açıklanırken, yurt dışına hizmet sunan nitelikli hizmet merkezlerinin elde ettiği kazançlara yönelik vergi avantajlarının şartları da ayrıntılı olarak düzenlendi.
Sanayi sicil belgesine sahip üretici şirketler ile zirai üretim yapan kurumların kazançlarına uygulanacak yüzde 12,5 kurumlar vergisi oranına ilişkin uygulama esasları da tebliğde yer aldı.
Ayrıca serbest bölgelerde üretim yapan işletmelerin, ürettikleri malları aynı serbest bölge içerisinde veya diğer serbest bölgelere satmaları halinde elde edecekleri kazançların kurumlar vergisi istisnasından yararlanmasına ilişkin kurallar da açıklandı.
Yeni düzenlemelerle birlikte Hazine ve Maliye Bakanlığı, kayıt dışı ekonominin azaltılması, yatırımların artırılması, uluslararası sermayenin Türkiye’ye çekilmesi ve üretim odaklı ekonomik faaliyetlerin desteklenmesini amaçlıyor. Tebliğlerin yürürlüğe girmesiyle birlikte hem bireyler hem de şirketler açısından uygulanacak vergi kuralları ve teşvik mekanizmaları da resmiyet kazanmış oldu.
